भ्वाइस खबर
तोमनाथ उप्रेती
चुरेकी आमा रोइरहेकी छन्—
धर्तीको ह्रदयमाथि डोजरको दाँतले कोरिएका घाउहरू
र क्रसरको गर्जनभित्र दबिएका
सुनिएका छैनन् तिनका मौन विलापहरू।
कुन दिन थियो—
जहाँ उनका छातीतलबाट बगेका निर्झरहरू
तराईको शिशुहरूलाई जीवनजल बनाइदिन्थे,
आज ती स्रोतहरू,
धूलोमा परिणत भएका छन्… अन्धकारको सहारा खोज्दै।
आकाशले वर्षा गर्छ,
तर अब माटोले स्मरण गुमाएको छ —
पानी अँगाल्ने पुरानो संस्कार।
धर्तीको छालभित्र
अब जीवनको च्यानलहरू भाँचिएको छन् —
जसरी आत्मा चिर्दा कराउँछ,
तर शून्यले मात्र जवाफ दिन्छ।
चुरे — त्यो केवल डाँडा होइन,
त्यो साक्षात् आराध्य देवी हुन्,
जसको अञ्चलबाट खसेका थोपा
जनकपुरका खेतमा धान बनेर उम्रन्थे।
तर हामी —
माटोको भाषा बिर्सिने उत्तराधिकार भएका सन्तान,
पैसाको लोभमा
आफ्नै आमाको शरीर बेचिरहेका छौं।
अहिले बचेको छ केवल—
रूखहरूको रुदन,
घाँसहरूको सुस्केरा,
र खोलाका ओढारभित्र
समेत बचेको छैन आत्मा।
“बचाउन सकेनौं भने,
शब्दहरूको कविता होइन,
धर्ती आफैंले श्राप दिनेछ”,
चुरेकी आमा बारम्बार सम्झाइरहेकी छन्
तर हामी व्यस्त छौं—
नीति बनाउने ठेक्का काट्ने हातहरूमा।
हुन सक्छ—
सुक्खा पर्छ, खेत बाँझो हुन्छ,
तर त्यो केवल पानीको संकट होइन,
त्यो आत्म–विनाशको संकेत हो।
अब पनि चुरेको श्वास थाम्न सकेनौं भने
तराई–मधेशको मुटु
मरुभूमिमा रूपान्तरण हुनेछ।
चुरेलाई संरक्षण गर्नु
आमालाई पुनः अंकमाल गर्नु हो—
त्यो केवल पर्यावरणीय कार्य होइन,
त्यो आत्मा र अस्तित्वको पुनर्जागरण हो।
(रतुवामाई ५, मोरङ)
भ्वाइस खबर
प्रतिक्रिया