मनसुनको मौन संगीत

मनसुनको मौन संगीत

   तोमनाथ उप्रेती, रतुवामाई ५ मोरङ

बादलका गर्जनहरूले,
पृथ्वीको छाती च्यात्दै गर्दा,
पानीका बाणहरूले बस्तीहरू डुबाउँदा,
एक मौन प्रश्न हावा बोकेर ल्याउँछ—
“के हामी तयार छौं?”

बाढी केवल पानीको भेल होइन,
यो चेतनाको परीक्षा हो,
धैर्यको दीप निभाउने आँधी होइन,
बरु करुणा र विवेकको आँचलमा
परेका आँसुहरू टिप्ने समय हो।

पहिरोहरू, पृथ्वीको भित्री आर्तनाद हुन्,
हाम्रो अविवेक र अहंकारमाथि
शरीर धुलो बनाउने,
तर आत्मालाई प्रश्न गर्ने—
“के तिमीले प्रकृतिसँग सम्वाद गर्न सिक्यौ?”

संसार डुब्दा पनि,
तिमीभित्रको चेतनाको दीप
बालिरहोस्,
नदीहरूको रूखोटमा
तिमीभित्र करुणाको पानी बगिरहोस्।

हाम्रो योजनाहरू
कागजमा सुक्दा,
पानीको एक थोपा
संसारलाई डुबाइदिन्छ।
तर तिनै थोपालाई
सजगताको सागर बनाउने सामर्थ्य
हाम्रो एकतामा छ।

संसार जागोस् भनी,
हाम्रो चेतनाको कान्ती जागोस्,
र बाढीको भलमा नडुबेर,
तिनलाई दिशा दिने डुङ्गा बनौं।
हामीले बनाएका नहरहरूले
यदि मार्ग बिर्से,
हामीले फेरि बनाउँला—
पृथ्वीलाई सम्मान गर्ने बाटोहरू।

संसारको गरिब बस्तीहरू
पानीमा हराउँदा,
संसारका सत्ताहरू निदाइरहँदा,
हाम्रो आत्मा
एक भजन गाउँछ—
तयारीको, प्रेमको, एकताको।

तयारी भनेको डर होइन,
यो चेतनाको अभ्यास हो,
जहाँ प्रत्येक वर्षाको थोपा
प्रार्थनाको मन्त्र हो,
जहाँ प्रत्येक बाढीको छाल
हाम्रो आत्माको आस्था जाँच गर्ने परीक्षा हो।

बाढी र पहिरोहरू
हाम्रो स्वार्थका भित्ताहरू भत्काउँछन्,
तर त्यही भत्किएका भित्ताहरूले
हाम्रो आत्माको झ्याल खोलिदिन्छन्।
त्यो झ्यालबाट
विवेकको हावा छिर्छ,
शान्तिको उज्यालो छिर्छ,
र प्रेमको वर्षा छर्छ।

समय आएको छ,
हामीले प्रकृतिसँग सन्धि गर्न,
नदीहरूलाई बग्न दिन,
पर्वतहरूलाई शान्त राख्न,
हाम्रो योजनामा विज्ञानसँगै जनज्ञान मिसाउन।

संसार डुब्दा पनि,
हामी बुझौं—
यो धर्ती केवल हाम्रो शोषणका लागि होइन,
हाम्रो संरक्षण र सेवा गर्नको लागि हो।
तयारी नै तपस्या हो,
जसले विपत्तिमा पनि
सहिष्णुताको गाथा लेख्छ।

जहाँ बाढीले जीवनलाई नष्ट गर्छ,
त्यही ठाउँमा
सजगता र करुणाले
पुनः जीवनको अङ्कुर उम्रन्छ।

बाढीको भेलमा डुब्नु अघि,
हामी जागौं, सास फेर्ने प्रत्येक क्षणमा
आत्मा शुद्ध पारौं, विवेक जागाऔं।
विपत्तिका गर्जनहरू बीच,
हाम्रो मौनतामा जागरणको ज्योति बालौं।

यसरी नै
हामी प्रत्येक बर्खामा
आफ्नो चेतनालाई जलमग्न हुनबाट
बचाउन सक्छौं—
विपत्तिलाई सजगताको उत्सवमा बदल्दै।